Wat conflict een organisatie écht kost en waarom je het beter structureel aanpakt

In het artikel An Investigation into the Effects of Organizational Conflict in the Zambian Civil Service wordt haarscherp duidelijk wat conflicten doen met de productiviteit, motivatie, samenwerking en het welzijn van medewerkers — en daarmee met de kwaliteit van dienstverlening.

En hoewel het onderzoek in een overheidsorganisatie in Afrika plaatsvond, zijn de patronen opvallend herkenbaar in vrijwel elke organisatie waar ik kom.

Wat zeggen de cijfers?

De onderzoekers vroegen medewerkers op alle niveaus naar hun ervaringen met conflict. De uitkomsten zijn confronterend:

• 73% zag een duidelijke daling in productiviteit door conflicten.

• Bijna 50% meldde motivatieverlies.

• 40% zag dat samenwerking verslechterde.

• Ruim 1 op de 3 medewerkers ervaarde verhoogde stress.

• En in 31% van de gevallen ging ook de kwaliteit van het werk omlaag.

Daarnaast leidde conflict tot verloop, verzuim en hogere kosten — niet alleen financieel, maar ook in reputatie, tijd en energie.

Kortom: conflict kost organisaties veel meer dan we denken.

En toch… conflict hoeft niet destructief te zijn

De auteurs benadrukken, net als veel moderne conflictwetenschap, dat conflict óók iets anders kan zijn:

• een kans om problemen zichtbaar te maken,

• een trigger voor verbetering,

• een uitnodiging tot betere communicatie,

• en soms zelfs een bron van innovatie.

Maar — en dat is precies wat we in organisaties vaak vergeten — dat gebeurt alleen wanneer het conflict tijdig, professioneel en constructief wordt begeleid.

Zonder die voorwaarden kantelt vrijwel elk conflict naar de negatieve kant van het spectrum.

Wat betekent dit voor organisaties?

Het onderzoek adviseert drie dingen die ik dagelijks in mijn werk bevestigd zie:

1. Conflictmanagement moet structureel beleid worden

Niet pas ingrijpen als het escaleert, maar vooraf investeren in cultuur, systemen en vaardigheden.

2. Leidinggevenden moeten conflictvaardig zijn

Conflicten verdwijnen niet door ze te negeren — ze veranderen alleen van vorm. Vaak in iets giftigers.

3. Medewerkers hebben handvatten nodig

Conflicten worden pas functioneel wanneer mensen weten hoe ze spanning bespreekbaar maken, hoe ze communiceren onder druk en hoe ze gezamenlijke oplossingen vinden.

Conflict is geen ruis. Het is informatie.

In het artikel laten de onderzoekers zien dat conflict een organisatie niet hoeft te beschadigen — maar dat het dat wél doet wanneer we het aan zijn lot overlaten.

Bij Result ADR helpen we organisaties om conflict niet langer te zien als “storing”, maar als signaal.
Als een uitnodiging tot verbetering, transparantie en volwassen samenwerking.

Wil je het onderzoek zelf lezen?

An Investigation into the Effects of Organizational Conflict in the Zambian Civil Service, 2024 (Texila International Journal of Management).

Wil je weten hoe jouw organisatie conflictvaardiger kan worden?

Ik denk graag met je mee.